Muzeji čuvaju sećanja i savremenom interpretacijom prošlosti podstiču posetioce na aktivno sagledavanje sadašnjosti. Njihovo osnivanje je uvek u skladu sa aktuelnim državnim politikama sećanja a u cilju kreiranja kolektivnog sećanja. Učesnici tribine će pokušati da odgovore na pitanje kako se gradilo sećanje na Drugi svetski rat u muzejima širom socijalističke Jugoslavije, kada je zvanična politika sećanja za cilj imala homogenizaciju stanovništva, razvijanje osećaja zajedništva i solidarnosti uprkos ideološkim, nacionalnim i verskim razlikama a kako se ono, u potpuno promenjenom društveno-političkom kontekstu gradi danas na čitavom post-jugoslovenskom prostoru. Otvorićemo dijalog o tome zašto nijedna od država nastalih nakon raspada Jugoslavije nema pravi muzej antifašističke borbe tokom Drugog svetskog rata i kako bi on trebalo da izgleda u današnjem kontekstu porasta nacionalizama na celom prostoru bivše Jugoslavije. Da li je moguće predstaviti istoriju Drugog svetskog rata u transnacionalnom ključu ili je nacionalizacija antifašizma nužna? Kroz razgovor sa kustoskinjama i istraživačima koji se na različite načine ovom temom bave u svom radu, pokušaćemo da odgovorimo na pitanje kako i u kom mediju bi, posle 80 godina od njegovog završetka, trebalo govoriti o Drugom svetkom ratu, šta želimo da pokažemo i kako različite ciljne i uzrastne grupe podstaći da se lično povežu sa izloženim temama i predmetima iz sada već daleke prošlosti. Dotaćićemo se i pitanja uloge savremene umetnosti i novih tehnologija u muzejima i memorijalnim centrima u prenošenju teških i bolnih istorijskih tema, kao i značaja scenografije i dizajna izložbi.

Stalna postavka Muzeja revolucije naroda i narodnosti Jugoslavije. Izvor Dokumentacija Muzeja revolucije

Biografije učesnika:

Veselinka Kastratović Ristić (Rožaje, 1960) je muzejska savetnica i istoričarka. Diplomirala je na Filozofskom fakultetu u Beogradu. Radila je u Muzeju revolucije naroda i narodnosti Jugoslavije, a od 1996. u Muzeju Jugoslavije, gde upravlja zbirkama istorijskih memorijalnih predmeta. Autorka je i koautorka brojnih izložbi i pratećih kataloga, među kojima su nagrađeni katalozi „Dan vredan veka – 1–XII–1918“ (2019) i „Sloboda je za nas san“ (2022), dobitnici priznanja NK ICOM Srbija. Koautorka je monografije Tito, kratka biografija (Muzej istorije Jugoslavije, 2015). Članica je NK ICOM Srbija i Muzejskog društva Srbije.

Katarina Živanović (Čačak, 1973) je ekspertkinja za kulturno nasleđe, sa fokusom na menadžment u kulturi, muzejsku interpretaciju i angažovanje zajednica. Doktorirala je muzeologiju i heritologiju, a trenutno je šef Izložbenog salona Galerije Srpske akademije nauka i umetnosti (SANU). Tokom karijere radila je kao konsultantkinja na razvoju stalnih postavki u više muzeja u Srbiji, izradi strateških dokumenenata, razvoju kulturno-turističkih proizvoda i planova upravljanja za UNESCO lokalitete. Aktivno promoviše ulogu kulturnog nasleđa u podsticanju dijaloga i društvenih promena. Članica je Europa Nostra Srbija i stručne mreže Kreativno mentorstvo.

Hrvoje Klasić (Sisak, 1972) je diplomirao istoriju na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Zagrebu, gde je i doktorirao temom „1968. u Jugoslaviji. Društveno-političke promjene u Jugoslaviji u kontekstu svjetskih zbivanja“. Od 2003. predaje na istom fakultetu, baveći se svetskom i hrvatskom istorijom 20. veka. Dobitnik je više nagrada, uključujući Godišnju nagradu Društva univerzitetskih nastavnika (2006), nagradu Siska (2006), Zagreba (2022), Srpskog narodnog vijeća (2017) i nagradu za promociju mira i ljudskih prava (2019). Autor je pet knjiga i dokumentarnih serijala „Hrvatsko proleće“ i „Nezavisna Država Hrvatska“, a 2024. završio je projekat o partizanskom pokretu u Jugoslaviji.

Rade Ristanović (Beograd, 1983) je doktorsku disertaciju „Oblici otpora u Beogradu 1941–1944“ odbranio na Filozofskom fakultetu u Novom Sadu 2019. Kao viši naučni saradnik radi na Institutu za savremenu istoriju. Autor je četiri monografije, četiri zbornika dokumenata, preko pedeset naučnih radova i kourednik je jednog međunarodnog zbornika radova. Jedan je od osnivača Društva za urbanu istoriju. Oblasti naučnog interesovanja su mu: urbana istorija, istorija države i društva u Kraljevini Jugoslaviji u godinama koje su neposredno prethodile ratu, otpor, kolaboracija, svakodnevni život i stradanje u Srbiji tokom Drugog svetskog rata. Dobitnik je više nagrada iz oblasti nauke i kulture.

Ana Panić (Beograd, 1978) je muzejska savetnica i istoričarka umetnosti. Autorka je i koautorka brojnih izložbi sa temama iz istorije, umetnosti i popularne kulture SFRJ, kao i izložbi iz zbirki Muzeja Jugoslavije. Od 2005. godine radi kao kustoskinja likovne zbirke Muzeja Jugoslavije u Beogradu. Poslednji projekat u kome je učestvovala kao koautorka je izložba u Galeriji SANU “Kun: umetnik – radnik – borac”. Dobitnica je više nagrada, uključujući nagradu “Lazar Trifunović” (2024), dva priznanja Muzejskog društva Srbije − nagrade Mihailo Valtrović (2008. i 2012), priznanje Društva istoričara umetnosti Srbije za najbolju autorsku izložbu (2015), kao i nagarade NK ICOM Srbija za projekat godine (2019) i publikaciju godine (2022).